zfierI/lyK-- hor pMny vyKxf nf Buwlo:
iksy dI zfierI dy pMny:
aafAu
aflocnf df iqafg krIey |
Q |
|
| XkInn ieh
zfierI myrI nhIN. qF iPr? zrnf nhIN, ieh zfierI quhfzI vI
nhIN. dUjI soc ivc jykr mYN afK idaF ik sLfied ieh zfierI
quhfzI hY jF quhfzI ho skdI hY, myrI hY jF myrI ho skdI
hY qF vI kI Prk pYNdf hY ik ieh zfierI iks dI hY? mnuwK
df kMm hY imwTf aMb cUpxf. ies leI sRImfn jI aMb cUpo,
aMbF dy drKq ignx dI kI loV hY? hF qy ieh, iek zfierI df,
iek pMnf hY. aijhy kuJ hor vI pMny hn lyKk pfs. pUry XkIn
nfl qF kdy vI koeI kuJ nhIN afK skdf aqy nf hI kdy aijhy
XkIn dI sLfhdI hI BrnI cfhIdI hY pr iPr vI ivcfr hY ik
sLfied ieh pMny sfzy iksy kMm hI af hI jfx. aqy jy af gey
qF vfh vfh BlI aqy jy nf afey qF rwdI qF vDygI hI. sooho roz siQq lfiebryrI puwjdf hF.
drvfjLf KolHidaF hI AucI AucI glF krdy pMjfbIaF dI afvfjL
kMnI pYNdI hY. kfAUNtr dy lfgy puwjidaF Kwby pfsy cor
awKIN vyKdf hF. kuJ dysI BfeI bMd aKbfrF vflI myjL duafly
kursIaF qy bYTy hn aqy Bfrq dI isafsq Auqy grmf grm bihs
ho rhI hY. QF QF kMDF qy tMgy cuwp rho dy
noits df koeI Borf Br vI noits nhIN lY irhf. lfiebryrIan
by-bs lwgdI hY. socdf hF AuhnF BfeIbMdF pfs jfvF? pr mn
kihMdf hY qYnUM kI? aqy iPr soc nUM mn ijwq lYNdf hY.
cuwp krky, kMn vlyt k,y afpxf kMm krn AuprMq, iKsk jfx
ivc hI gLnImq smJdf hF. myry pfs iqMn pusqkF hn: do
pMjfbI dIaF aqy iek AurdU dI. mYN ieh iqMny hI pusqkF
vfps vI krnIaF hn aqy muV ky jfrI vI. BfeIbMdF dIaF, rOlf
rwpf pfAuNdIaF, afvfjLF qoN iDafn htf ky bVI hI DImI
afvfjL ivc lfiebryrIan nUM afpxI gwl dsdf hF. sLfied myrI
DImI afvfjL kfrn AusnUM Dwkf lwgdf hY. qRBk ky Aus ny
pihlF myrI vlF aqy iPr gwlF krdy BfeIbMdF vwl iek njLr
suwtI. Ausny, ibnF kuJ afKy-cfK,y ikqfbF nUM vfps aqy
jfrI krn leI stYNpF lgf ky, pusqkF myry vlF vwDf idwqIaF.
hOlI dyky DMnvfd afiKaf qF ies vfrI Auh myrI DImI afvfjL
qy muskrfeI. pqf nhIN ikAuN AusdI muskfn ny mYNnUM
sLrimMdf kr idwqf? ikqfbF lY ky ijAuN hI agHF
kdm puwitaf qF sfhmxI sLYlPL Auqy huxy huxy hI afeIaF
nvIaF pusqkF Auqy njLr peI. lok ivhfr nF dI
pusqk cuwkdf hF. tfeItl pVHdf hF: dosq bnfAux aqy lokF
nUM pRBfivq krn dIaF ivDIaF lok ivhfr kroVF dI igxqI ivc
Cwpx vflI pusqk. ieh pusqk, lyKk zyl kfrnygI dI aMgryjI
ivc ilKI pusqk How to win Friends and Influence
people' df pMjfbI anuvfd hY. anuvfdk df nF
gLfieb hY aqy bynqI dy isrlyK hyT muwKbMd qoN pqf lwigaf
ik pihlF ies pusqk df anuvfd ihMdI ivc aqy sLfied iPr
ihMdI qoN pMjfbI ivc kIqf igaf sI. pr ikAuNik pusqk sbMDI
dfavf sI ik ieh 1991 qwk kroVF dI igxqI ivc Cwp cuwkI hY
ies leI mn hoieaf ik ies nUM pVH ky dyKxf cfhIdf hY ik
ies pusqk ivc aijhf kI hY ik ieh pusqk kroVF ivc CpI qy
pVHI geI. nfl hI socdf hF: mYN nf qF awj qwk bhuqy dosq
hI bxf sikaF hF aqy nf hI iksy nUM pRBfvq hI kr sikaf hF.
sLfied pusqk dI koeI gwl myry afpxy hI iksy kMm af sky.
ieh pusqkF aqy iehnF df moh vI ikaf cIj hY. ieh pusqk vI
afpxy nF jfrI krvf lYNdf hF. lfiebryrI dy Kwby pfsy hflF
vI glF-bfqF df grm dOr jfrI hY. AuhnF dI jfxy juwqI ik
lfiebryrI iks kMm leI huMdI hY. BfeIbMdF dI rOlf pfAuNdI
bihs nfl pwky kMn lY ky Gr puwijaf aqy sB qoN pihlF
lok ivhfr nUM hI pVHnf afrMB kIqf. 256 pMinaF
dI ieh pusqk mYN iqMn idnF ivc pVH leI. kyvl pVHI hI
nhIN, ies ivc afKIaF geIaF bhuq sfrIaF gwlF dy nots vI
ley. suJfvF nUM hU-b-hU aqy vfD-Gft nfl, afpxy leI Auicwq
vyrivaF smyq iliKaf. pusqk pVHky mYNnUM ies gwl df duwK
hoieaf ik mYNnUM ieh pusqk awj qoN cflI-pMjfh vrHy pihlF
ikAuN nf iml skI. kfsL aijhf huMdf aqy ieh
pusqk mYN pihlF pVH skdf qF awj mYN jo kuJ vI hF Auh nf
huMdf. sLfied kuJ hor huMdf. pr jo kuJ hoxf huMdf hY Auh
jdoN vI hoxf huMdf hY AudoN hI huMdf hY. mnuwK df afpxf
ies ivc kuJ vI dKLl nhIN. mYN smJdf hF ik ies pusqk dI
loV sB nUM hI hY. vpfrI, zfktr, vkIl, Tykydfr, rfjf,
pRjf, pRbMDk, imwl mflk, mjLdUr, iksfn, isLlpI, dukfndfr,
syljLmYn, vkqf, AupdysLk, ividafrQI, iesqrI, pursL, jvfn,
ibRD, pqI, pqnI, pRymI, pRyimkf, lyKk, lyKkf, kvI,
kivqrI. gwl kI sB nUM hI iesdI jLrUrq hY. jLrUrq mihsUs
ho skdI hY. lyKk df dfavf hY. dfavf hY? hF dfavf--- pusqk df lyKk, ies pusqk dy
pMnf 26 qy ilKdf hY: jy ies pusqk dy pihly iqMn
aiDafie pVH cuwkx dy smyN qwk qusIN jIvn dIaF siQqIaF df
sfhmxf krn dy kuJ ijLafdf Xog nhIN ho jFdy, qF, ijwQoN
qwk quhfzf sbMD hY, mYN smJFgf ieh pusqk iblkul inkMmI
hY. vyKdf hF, iqMn aiDafie koeI
bhuqy lMby nhIN. muwKbMd sxy 60 pMny hI qF hn. smyN vjoN
sOdf koeI bhuqf mihMgf nhIN lwgdf. bhuq swsqf hY. pr--- pr iDafn rwKx vflI
iewk hor gwl hY: iswiKaf kI huMdI hY? iswiKaf df AudysL
kI hMdf hY? iswiKaf df mhfn AudysL igafn dI prfpqI nhIN
aqy nf hI igafn dI prfpqI kr krky, igafn df BMzfr hI
iekwTy krI jfxf hY. iswiKaf df muwK AudysL
krm hY. krm, kyvl krm hI. ********* myrI, quhfzI, iksy hor dI jF
sfzI sB dI hI awj dI muwK loV kI hY? loV hY: * ik koeI dUjf quhfnUM,
sfnUM, quhfzI, sfzI mfnisk lkIr ivcoN kwZ ky quhfzy, sfzy
mnF ivc nvIn ivcfr, nvIn klpnfvF aqy nvIaF AumMgF Br
dyvy. * ik koeI sfnUM-quhfnUM bhuq
hI sihj nfl, ibnF iksy vwzI imhnq kIiqaF quhfzI-sfzI
lok-ipRaqf vDf ky quhfzy-sfzy imwqrF df Gyrf vDf dyvy. * lokIN quhfzy-sfzy ivcfr
nhIN suxdy. ivcfrF dI kdr nhIN krdy. ivcfrF nUM aihmIaq
nhIN idMdy. ikvyN nf ikvyN Auh afpUM hI sfzy quhfzy
ivcfrF nUM sunx, AuhnF dI kdr krn, AuhnF nUM sunx aqy
apnfAux leI Auqfvly ho jfx aqy quhfzy sfzy ivcfrF dy
DfrnI ho jfx. * quhfzf-sfzf pRBfv vwDy.
aiDkfrF df Kyqr surwiKaq hovy aqy dUijaF pfsoN kMm
krvfAux dI Xogqf ivc vfDf hovy. * sLkfieqF nUM inptfAux ivc
aOK nf afvy. isLkfieqF qoN ikvyN bcIey? ikvyN AuhnF df
sfhmxf krIey? dUijaF pfsoN afpxy mn-BfAuNdf jfiejL kMm
ikvyN krvf skIey? ikvyN bihsF qoN bicaf jfvy? dUijaF nfl
sfzy-quhfzy sMprk ikvyN vwDx? ikvyN iehnF ivc gUVHqf aqy
nyVqf af sky? ikvyN ivhfr suKfvF aqy idliKcHvF ho sky? * sMgI-sfQIaF ivc AuqsLfh
aqy AumMg dIaF lihrF-bihrF ikvyN kIqIaF jf skdIaF hn.
cMgy bulfry aqy cMgy ilKfrI ikvyN bixaf jfvy? * aqy imwqrqf dy Gyry ikvyN
vDfey jfx. sLuB-icMqk ikvyN bxfeIey? vYrI ikvy GtfeIey
aqy asLuB-icMqkF nUM ikvyN sLuB-icMqkF dI sUcI ivc sLfml
krIey? pr pihlf sbk pihlF--- ****** pihly sbk (pfT) dy pihly vfk
ivc iek sLbd hY: aflocnf. pUrf sbk hY: iksy dI aflocnf
nf kro. aflocnf nf kro? hF, hF,
aflocnf nf kro. ieh gwl mYN pwly bMnH leI
hY. ho sky qF qusIN vI ibnF hIl-huwjq ies nUM pwly bMnH
hI lAu. sMsfr df koeI vI mnuwK, BfvyN ikMnf hI Audfr-icwq
bx ky idKfvy, kdy vI Kuwd nUM iksy vI gwl leI dosLI nhIN
TihrfAuNdf. cfhy Auh ikMnf vI glq ikAuN nf hovy, cfhy
AusdI ikMnI hI BfrI Buwl ikAuN nf hovy Auh sdf hI afpxy
vrqfry nUM TIk hI smJdf hY aqy shI hI drsFdf hY. ies leI
aflocnf ivarQ huMdI hY ikAuNik ies ivc dosLI Kuwd nUM
by-gunfh iswD krn lwgdf hY. aflocnf bhuq Kqrnfk huMdI
hY. ikAuNik aflocnf mnuwK dy bhumuwly mfx nUM jLKmI krdI
hY. aflocnf AusdI mhwqqf dy cIQVy Auzf idMdI hY. aflocnf
AusdI Bfvnf nUM Tys phuMcfAuNdI hY. iswty vjoN, aflocnf
Ausdy kroD nUM BVkfAuNdI hY. Bfv aflocnf nfl kroD ivc
vfdf hoeI jFdf hY. ies leI dUijaF dI aflocnf krnI by-arQ
hY. XkIn krnf iksy prkfr dy ikMqU-prMqU leI koeI
guMjfiesL nhIN. ies leI ikMqU-prMqUaF dy cwkr iqafgky
jykr eImfndfrI nfl afpxy aMdr JfkIey qF aflocnf dy
kfrnfmy sfzI ihwk aMdr nMgf nfc krdy ivKfeI dy jfxgy. Aupr afiKaf sI: iksy dUjy
dI, BfvyN Auh dUjf ikMnf vI aprfDI jF dosLI ikAuN nf
hovy, aflocnf krnI byarQ aqy byloVI hY. mnuwK, mnuwK hox
kfrn afpxy suBf qoN mjLbUr hY. Auh, aprfDI hox qy vI dosL
svIkfr nhIN krdf, nhIN kr skdf. Auh afpxy dosLF leI sdf
hI dUjy nUM hI dosLI TihrfAuNdf hY. imwTI aflocnf? aflocnf BfvyN
imwTI hovy jF iqwKI, aflocnf hI huMdI hY. iqwKI jF imwTI
aflocnf iek prkfr dI inMdf hI hY. ies leI aflocnf Bfv
inMdf krn df nqIjf aksr cMgf nhIN inkldf. mYNnUM pqf qusIN kihxf
cfhuMdy ho: nhIN, mYN dUjy dI aflocnf krky AusdI inMdf
nhINN krnf cfhuMdf mYN qF AusnUM suDfrnf cfhuMdf hF,
bdlnf cfhuMdf hF. aCf, aCf, qusIN ieh PYslf kr
ilaf hY ik dUjy bMdy nUM suDrn dI loV hY, bdlx dI loV hY.
qusIN AusnUM suDfr ky, bdlky, Ausdf Blf krnf cfhuMdy ho.
bVf cMgf ivcfr hY. bVI cMgI soc hY. bs, iewk pwl ruwk
jfxf---- qusIN bhuq hI Blf kfrj krnf
loVdy ho. qusIN afpxI ies soc leI vDfeI dy pfqr ho. pr
ikMnf cMgf hovy jykr ieh BlfeI df kMm qusIN-asIN afpxy
qoN hI afrMB krIey. KuwdgLrjL bxidaF vI, afpxy afp nUM
bdlx jF suDfrn df Xqn krnf, iksy dUjy nUM bdlx df Xqn krn
qoN ikqy vwD afsfn aqy Gwt iBafnk vI hY. bRfAUinMg df afKf mYN zfierI
ivc moty awKrF ivc not kr ilaf hY. Auh afKdf hY:
jdoN mnuwK df XuwD afpxy afp nfl afrMB huMdf hY,
AudoN hI Ausdf kuJ muwl pYNdf hY. aflocnf iek awg dI cMigafVI
hY. bhuq hI Kqrnfk. iek aijhI Kqrnfk aqy iBafnk cMigafVI
jo hMkfr dy rUp ivc Bry godfm ivc ivsPot krn dI qfkq
rwKdI hY. aqy aijhf ivsPot kdy kdy mOq nUM vI bulfvf dy
idMdf hY. sB qrHF dy lokF nfl hI ivhfr
krdy smyN, sfnUM ieh gwl sdf hI cyqy rwKxI cfhIdI hY ik
asIN sfry hI lok iek qrHF dy mfnisk afvyg dy isLkfr hF,
pwKpfq nfl Bry pey hF aqy mfx-hMkfr nfl pRvfihq hF. qrk
sLfsqrIaF nfl vI kIqI jfx vflI bihs jF aflocnf smyN iDafn
rwKx dI jLrUrq hY. inwjI qF inwjI, ivhfrk,
sfihqk, rfjnIqk, Dfrimk, smfijk, ieiqhfsk, pirvfrk aqy
siBafcfirk aflocnf vI aksr Kqrnfk sfbq huMdI hY. aflocnf
qoN bicaf jfxf cfhIdf hY. aMgryjI sfihq dy BMzfr ivc
bhuq vfDf krn vflf tfms hfrzI iewk Auwc kotI df nfvilst
sI. pr Auh vI aflocnf df isLkfr hoieaf. Ausny vI iek kVI
aflocnf dy kfrn hmysLF hmysLF leI nfvl ilKxf Cwz idwqf.
aflock ny pqf nhIN kI Kwitaf? aflocnf qoN hI duwKI ho ky
tfms cytrtn nfmk aMgryj kvI ny afqm-hwiqaf kr leI. bVy hI
ikMqU-prMqU kIqy jf skdy hn. pr XkIn krnf AuhnF dI
iblkuwl hI loV nhIN aqy nf hI mhwqqf hY. aflocnf BfvyN
iksy vI ZMg nfl hI kIqI jfvy afiKr aflocnf hI huMdI hY.
qusIN lwK khI jfvo ik aflocnf qoN zrnf nhIN cfhIdf.
aflocnf qF AusfrU kMm krdI hY. swc jfixAu, aflocnf koeI
AusfrU kMm nhIN krdI. aflocnf iksy df vI kuJ nhIN
suafrdI. aflocnf isrP ivgfVdI hI ivgfVdI hY. qF iPr kI
aflocnf krn vfly mUrK hn. sLfied iblkul hI
hF. aqy koeI vI mUrK--aqy iKmF
krnf asIN sfry bhuq krky hF hI mUrK (jykr afpxy aMdr Jfk
ky vyKIey qF Jwt hI ieh swcfeI Aujfgr ho jfvygI)--aflocnf
kr skdf hY, isLkfieq kr skdf hY, mUMh Pulf skdf hY, kroD
ivc af ky avf-qvf bol skdf hY, gflHF kwZ skdf hY. pr sfzy
ies ivhfr ivc qbdIlI dI loV ijMnI sfnUM hY, hor iksy nUM
nhIN. qbdIlI leI awj hI lwk bMnH lYxf jLrUrI hY. bMjymn PRykiln jdoN PrFs df
rfjdUq bxky igaf qF bVf sPLl irhf. Aus ny afpxI sPLlqf
sbMDI iewk bhuq hI Byd vflI gwl dwsI: (mYN qhIaf kr
ilaf sI)--ik mYN iksy nUM vI kdy vI burf nhIN khFgf. hr
iek dIaF jo cMgIaF gwlF mYNnUM pqf hY mYN kyvl Auh hI
ikhf krFgf. gurbfxI vI isiKaf idMdI hY:
hm nhIN cMgy burf nhIN koie.. qF iPr kI aflocnf dI QF
cfplUsI krnI cfhIdI hY. cfplUsI aqy dUjy dIaF cMgIaF gwlF
dI gwl krn ivc bhuq aMqr hY. kIqI geI cfplUsI df Jwt hI
pqf lwg jFdf hY. loVINdy guxF dI isPLq aqy cfplUsI ivc
jLmIn asmfn df aMqr hY. drasl, lokF nUM, iksy dUjy
nUM, burf kihx dI QF AuhnF nUM smJx dI loV hY.
tIkf-itwpxI krn dI QF sfnUM ieh smJx df Xqn krnf cfhIdf
hY ik jo kuJ dUjy kr rhy hn, Auh ikAuN kr rhy hn. AuhnF
df ivAuhfr aijhf ikAuN hY. aflocnf jF tIkf-itpxI dy
mukfbly, dUijaF dy ivAuhfr ipwCy Cuwpy hoey mksd nUM smJ
ky kIqf igaf vrqfrf ikqy vwD cMgf, lfBdfiek aqy sfrQk
pRBfv pf skx dI qfkq rwKdf hY. aijhf krn nfl hmdrdI,
sihxsLIlqf, ikrpflqf, idaflqf aqy suihrdqf pYdf hUMdI hY.
sB nUM jfnx aqy smJx ivc shfieqf imldI hY. asl ivc sB nUM jfnx df arQ
hY ik asIN sB nUM muafPL krn dy guxF dy DfrnI bxdy jf rhy
hF. aflocnf krnI iqafgo. iqafgo?
hF, hF, iqafgo. ikAuN iqafgo? ikAuN?? zfktr jfnsn df afKf
jykr mn ivc vws jfvy qF ikAuN df jvfb iml jfvygf. Auh
afKdf hY: sRI mfn jI! Bgvfn (rwb) vI mnuwK dy krmF
df ivcfr AusdI mOq qoN pihlF nhIN krdf. qF iPr Blf--aflocnf krky
--qusIN aqy mYN mnuwK dy krmF df ivcfr Ausdy ijAuNdy jI
ikAuN krIey? hF, hF ikAuN krIey? pr hux vI suaflF df suafl
vwzf suafl pYdf huMdf hY ik kI qusIN jF mYN aflocnf df
iqafg krn leI XqnsLIl ho skdy hF? hF ho qF skdy hF. pr mYNnUM
pwkf XkIn hY ik aijhf nf qF qusIN hI krogy aqy nf hI
sLfied mYN hI. ikAuN jo afiKr asIN iensfn ju hoey. |
*********************
e-mail:
© likhari: Punjabi Likhari Forum-2001-2003