zfierI/lyK-- hor pMny vyKxf nf Buwlo:

bfl pwqrkfr: aYn PrYNk---suKdyv iswDU
zfierIaF aqy jOrnl kI huMdy hn?
jOrnl jF zfierI ikAuN rwKI/ilKI jfvy?
zfierI ilKxf lfhyvMd sOdf
“aYn” aqy “my sfrtn” dIaF zfierIaF
zfierI ilKo aqy mfnisk qnfAu GtfAu
do afr dIaF do pfr dIaF: jnm idn df qohPLf
afAu aflocnf df iqafg krIey

bfl pwqrkfr: aYn PrYNk

suKdyv iswDU


suKdyv iswDU

dunIaF ivc QoVHf icr ivcr ky nfmxf Kwt jfx vflIaF rUhF Gwt hI huMdIaF hn. ieiqhfs ies df gvfh hY. pr kmisn Aumr `c ajyhf kfrnfmf kr jfxf ik afAux vflIaF pusLqF rfhnumfeI lYx – ivrilLaf dy BfgIN aFAudf hY. ajyhI hI iewk rUh aYn PrYNk dI hY.

aYn PrYNk jrmnI dy sLihr PrYNkPort ivKy 1929 nUM jnmI sI. bdiksmqI vs iehdy jnm qoN iqMn sfl bfad hI jrmnI ivc aYzlP ihtlr df AuBfr hoieaf aqy AusdI nYsLnl-sLosilst pfrtI swqf dI mfilk bx geI sI. qfkq ivc aFAuidaF hI ihtlr ny ivroDI iDrF qy kihr Zihxy sLurU kr idwqy sn. ies df muwK muwdf qF kudrq dy vrqfry dy Ault ieh hI iswD krnf sI ik jrmn hI AuWqm nsl hY bfkI swB GtIaf, Kfs krky XhUdI. XhUdIaf qy iehdy kihr df kV tuwtf qy hjLfrF hI mOq dy mUMh Dwk idwqy gey. ihtlr dy kihr dI ieMqhf vI XhUdIaF ny hI BugqI.

aYn PrYNk df pirvfr vI XhUdI sI aqy ihtlr dy qfkq `c afAux qoN bfad jrmnI qoN Bwj ky hOlYNz dI rfjDfnI aYmstRfzYm af igaf sI. hOlYNz, jrmnI qoN jfn bcf ky Bwjx vfilaF leI svrg qoN Gwt nhIN sI. 1940 qoN bfad ihtlr ny psfrf krnf sLurU kr idwqf sI aqy hOlYNz qy vI kbjLf kr ilaf sI.

aYmstRfzYm sLihr iksy hwd qwk vYins df BulyKf vI pFAudf hY. iewQy BFvy afvfjfeI qF sVkF rfhIN hI huMdI hY pr smyN smyN KodIaF anykF nihrF ivc gihmF gihmIN hI rihMdI hY. iehnF nihrF coN iewk dy kMZy, ipMRsYNngrfst dy 263 nMbr `c aYn PrYNk qy Ausdf pirvfr luk ky rhy sn. eyQy hI iehny jgq msLhUr zfierI ilKI sI. ieh zfierI nfjLI ihtlr dy axmnuwKI kfrnfimaf dy asr df ibafn hY. ieh afpxy simaF dI dfsqfn hY. duwK Jwlx vfilaF dIaF njLrF qoN zr, sihm qy mOq df ibafn hY. aYn PrYNk dI zfierI dy kuJ ihwsy tfiep kIqy hoey hn. ieh nfl dI nfl Aus smyN dIaF siQqI vI ibafn krdI hY; XhUdIaF nUM ieh hukm sI ik Auh sLnfKqI kfrz kol rwKx aqy nfl hI AunHF nUM Kwty rMg df ibwlf vI lfAuxf pYNdf sI. XhUdIaF nUM sfeIkl rwKx dI knUMnI mnfhI sI.

ieh GHr do ihwisaF `c vMizaf hoieaf sI. mohrlf ihwsf, aslI Gr, qy ipClf ihwsf vDfieaf hoieaf sI. aYn PrYNk dy bfp Eto PrYNk df kfrobfr Gr dy agly ihwsy ivc hI sI. EdoN GrF `c Bory vI afm hI Kody huMdy sn. jo ik stor krn leI vrqy jFdy sn. aYn PrYNk dy pirvfr ny lukx leI vDfieaf hoieaf kmrf vriqaf sI. aYs vyly iehI kmrf afpxy aslI rUp `c hY bfkI sfrI iemfrq hI bdl geI hY.

ijvyN ijvyN nfjLI ihtlr dy DgVy dUsry mulkF qy kbjLy krdy gey, XhUdI bcdy bcdy iewk kony ivc hI jmHF huMdy gey.aKIr 6 julfeI 1942 nMU Eto PrYNk df pirvfr smyq afpxIaF DIaF dy gupqvfs kr igaf.hPqf bfad ienHF kol hrmn qy agsqy vfn pYWljL vI afpxy puq pItr nfl iehnF kol af luky. dPqr `c kMm krdy krmcfrIaF ny ienF nUM lukoeI rwKx ivc mwdd kIqI sI pr vyarhfAUs `c kMm krdy kirMidaF nUM ies bfry koeI Kbr nhIN sI. 4 agsq 1944 nUM ienHF dI lukwxgfh qy Cfpf ipaf qy ienHF nUM mfqm kYNpF `c Byj idwqf igaf sI. mOq dy mUhoN isrP Eto PrYNk hI bc sikaf sI. aYn PrYNk, hfAUs ivc aYn dI zfierI dIaF kfqrF lwgIaF hoeIaF hn.9 aprYl 1944 nUM ieh ilKdI hY – iewk idn ieh jMg Kqm ho jfxI hY. smF af jfvygf jdoN asIN isrP XhUdI hI nhIN sgoN iensfn bx jFvfgy. asIN kdy zwc jF aMgryjL jF hor kuJ nhIN ho skFgy – hmysLf XhUdI hI rhFgy. asIN XhUdI bxy rihxf vI cfhFgy.

zfierI coN aYn dy bcpny, isafxp, dUraMdysLI aqy lfpRvfhI dIaF AudfhrnF vI imldIaF hn; 11 julfeI 1942 nUM Auh ilKdI hY - asIN zrdy hF ik guaFZI sfnUM dyK jF sux nf lYx. pr 4 mfrc 1943 nUM ilKdI hY ik myry iKafl `c sfzy bfp df kfrobfr bhuqf vDIaf nhIN hY. jy qusIN kfrobfr hI krnf hY qF Kwt-imwTIaF golLIaf ikAuN nhIN bxfAuNdy. Ausny 11 julfeI 1942 nUM afpxI zfierI ivc iliKaf hY ik rfqIN cfr jxy asIN pfpf dy dPqr ivc ryzIE ieMglYNz nUM suxn gey. ieh bhuq hI zrfAuxf jfipaf. aqy 9 akqUbr 1942 nUM iliKaf hY ik ieMglYNz dy ryzIE ny dwisaf ik XhUdIaF nUM gYs dy ky mfiraf igaf hY. mYN bhuq hI pRysLfn hoeI.

4 agsq 1944 nUM ienFH dI lukxgfh bfry iksy ny cuglI KfDI qy iehnF nUM PV ilaf igaf.ijs ryl gwzI `c iehnF nUM aOsivtsc Byijaf igaf Es ivc 1019 XhUdI sn. ienFH coN 498 afdmI, 442 aorqF qy 79 bwcy sn. iehnF coN 549 nUM POrn gYs dy ky mfr idwqf igaf sI.

aYn PrYNk 25 mfrc 1944 nUM ilKdI hY ik mYN qF swB lokF leI KusLI ilafAuxf cfhuMdI hF. mYN rwb dI bVI sLukrgujLfr hF ik Auhny mYnUM ilKx df qohPf idwqf hY – mYnMU afpxy iKaflF nUM pRgtfAux df jLrIaf bKisLaf hY.

ies mOq qoN aYn PrYNk df bfp Eto bc igaf sI qy mhIinaF dI Btkx qoN bfad jdoN Auh 3 jUn 1945 nUM muV aYmstrzYm afieaf. Auh afpxy KqF ivc afpxy pirvfr nUM lwBx leI vrqy hIilaF df ijLkr krdf hY. 7 julfeI 1945 nUM Auh ilKdf hY ik mYN ajy vI afpxy bwicaF nUM lwB lYx leI afsmMd hF. pr 27 julfeI 1945 nUM ilKdf hY ik hux mYnMU pUrn scfeI df pqf lwg igaf hY.

aYn PrYNk df imAUjLIam bVf hI sfdf hY. rojLfnf sYNkVy lok iewQy aFAudy hn. iewk aYjUkysLn trwst vI bixaf hoieaf hY jo ik mnuwKI aiDkfrF, smfijk inaF qy jLmhUrIaq bfry tryinMg idMdy hn.

aYn PrYNk dI zfierI Cpx qoN bfad iesnUM nftkF qy iPlmF rfhIN aMqr rfsLtrI pRiswDI imlI aqy anykF nfmI sKsLIaqF ny afpxy ivcfr drsfey hn:

afsLivtsc coN hI bc inklx vflf lyKk prImo lyvI ilKdf hY ik isrP aYn PrYNk hI sfnUM eynf pRBfivq krdI hY jd ik anykF horF ny vI ieMny hI qsIhy Jwly sn. bfkIaF dy ichry qF prCFivaF vrgy hI ho gey hn. sLfied ieh TIk vI hY nhIN qF jykr asIN sfrIaF hI ijafdqIaF jF sfry lokF bfry hI pqf krIey qf ijLMdgLI sLfied ijAUx jogI hI nf rhy.

amrIkn pRDfn rUjovYlt dI bIvI hYilnf ilKdI hY ieh iewk bhuq hI isafxI qy vDIaf qy idl nUM ihlf dyx vflI jMg dI vfrqflfp hY. hYilnf ny hI 1948 dy mnuwKI aiDkfrF df pihlf zfierYkitv iliKaf sI.

nYlsn mMzylf ilKdf hY – sfzy ivcoN kuJ ny aYn PrYNk dI zfierI rOibn afielYNz ivKy pVI qy ies qoN sfnUM bhuq hI hOslf imilaf sI.

ieQoN pMj Cy Gr Cwz ky PrYNc iPlfsPr zykfrt df Gr vI hY ijwQy Auh kuJ icr irhf sI.

ieh zfierI pihlI vfr 1947 `c Chfly mfrnf hY.

smfpq

 

ilKfrI
Likhari



© likhari: Punjabi Likhari Forum-2001-2003