sLhId Bgq isMG-iek ienklfb

s: surjIq isMG jIq

 

  ikqny icr qoN soc irhf sF ik sLhId Bgq isMG vfpq kuJ ilKF, Dfrimk mOKty vflf hox kfrn, iek smfjvfdI ienklfbI ijs ny afpxy afp nUM nfsiqk kihx Aupr bhuq Jor idwqf hoieaf sI, Aus kRFqIkfrI XoDy vfry ilKxf afpxy afp nUM vI nfsiqk bxfAux vwl kdm puwtx dy brfbr sI. ipCly vrHy muMbeI jfx df smF imilaf AuQy s: iekbfl isMG iZwloN pfs Tihrn df suBfg pRfpq hoieaf, AuhnF dI sLhId Bgq isMG pRqI sLrDf dyK ky mYNnUM QoVI aOK mihsUs ho rhI sI. AuhnF sRI mfn gurdfs mfn vfpq vI bhuq kuJ dwisaf aqy dovF dIaF siBafcfrk qy aiDafqmk jIvnIaF vfry kfPI cfnxf pfieaf. BfvyN mYN vI sLhId Bgq isMG dI kdr krdf hF pRMqU isK-Drm- isMG sLhIdF pRqI myrI dikafnUsI sLrDf bxI hoeI hY; ienF donF sjxF dI bfhrI idwK iswK guriswKF vflI nf hox krky mYNnUM bVI Guwtx jhI mihsUs huMdI sI jdoN ik myry mIjLbfn dosq iekbfl isMG iZwloN sLhId Bgq isMG df kwd-buwq bhuq vwzf drsfAux dI koisLsL kr rhy sn. myrf aiDafpn iswK Drm aqy aiDafqmk-dfrsLink ieiqhfs vfry bhuq hY ies dfiery ivc aijhy sjxF df ijLkr Gwt afAuNdf hY. AuhnF idnF ivc hI sLhId Bgq isMG df isMG sjxf aqy AuhnF nUM sLhId nF krfr dyx vfry vI crcf cwl rhI sI.

afpxy sPLr dOrfn mYN aMimRqsr afieaf. AuQoN kuJ ikqfbF KRIdIaF. lMzn af ky pihlF sLhId Bgq isMG df pCokV jfnx dI koisLsL kIqI. sLhId Bgq isMG vfry hor zUMGfeI ivc aiDafpn kIqf. sLhId Bgq isMG vfry jfnx leI AuhnF df pRyrnf sRoq jfnxf bhuq jLrUrI sI. AuhnF Aupr AuhnF dI mF df pRBfv bhuq ijLafdf sI. ijs vI iensfn Aupr afpxI mfqf df pRBfv ijLafdf hovy Aus nUM iesLk mjLfjLI PflqU aqy inkMmy iensfnF df kfrf lwgdf hY. AusnUM DrqI-mfqf(jnxI-jnm BUMmI) nfl ijLafdf ipafr huMdf hY. Auh iesLk hkIkI dy ivc iBwJH kudrq dy aqy hkIkq dy ipafr ivc afpf kurbfn krn qwk cly jFdy hn jo AuhnF dI dysL BgqI DrqI mfqf nfl ipafr dI ijMdf jfgdI imsfl huMdI hY. iesy ipafr aqy hkIkI lgn ivc iBwJ ky sLhId Bgq isMG ny iek Kwq ivc afpxy ipqf nUM ivafh nf krvfAux pRqI dlIl idMidaF iliKaf ik Aus dI ijMdgI qF hux dysL dy lyKy lwg geI hY. “quhfnUM Auh smF Xfd hovygf jdoN jnyAU sMskfr inBfAuNidaF dfdf jI ny myry bcpn ivc myry bfry afiKaf sI ik ieh dysL dI syvf nUM smripq hovygf.” so mYN hux Aus smyN dy bcn Auqy pUrf Auqrn df Xqn kr irhf hF, mYNnUM AumId hY ik qusIN mYNnUM ies leI muafP kr dyvogy.

sLhId Bgq isMG Aupr dUsrf pRBfv s: ajIq isMG (sLhId dy cfcf jI) df sI ijhnF nUM srkfr ny dysL BgqI dIaF giqivDIaF krky mFzly (brmf) kYd kr rwiKaf sI. BfvyN sLhId Bgq isMG AuhnF df bhuq sfQ nhIN mfx sky iPr vI AuhnF Aupr afpxy dysL Bgq cfcy df bhuq pRBfv sI. iewQoN sLhId ajIq isMG vfpq jLbq hoeIaF srkfrI gupq PfeIlF pVHn df mOkf imilaf ijhnF nUM pVH ky igafn hoieaf ik sLhId Bgq isMG Aupr ieMnF gihrf pRBfv ikAuN ipaf aqy sLhId ajIq isMG df ikrdfr ikMnf Auwcf sI aqy dysL pRym aqy dysL BgqI ikMnI kuwt ky BrI hoeI sI. srdfr jI dy nfl jylH ivc lflf lfjpwq rfey sn ijhnF ny ilKqI muafPLI nfmf ilK ky kYd ivcoN CuwtI lY ky dys af ky invfs kr ilaf pRqMU srdfr ajIq isMG ny kYd ivcoN dOV Bys bdl ky afpxIaF srgrmIaF jfrI rKIaF. 14/15 agsq 1945 dI rfq nUM jdoN afjLfdI df ibgl vwijaf afpxx pqnI dy pYrIN hwQ lf ky afiKaf: “ Bfgvfny mYN qyrf gunfhgfr hF sfrI ijLMdgI qYNnUM pqI df ipafr qy suwK mYN nhIN dy sikaf pRMqU ijs kfrn leI mYN smrpq sF, DrqI mfqf df krjLf lfhAux leI jUiJaf, awj mYN Aus Bfr qoN surKrU ho igaf hF. myrI Bfrq mfqf awj afjLfd ho geI hY, qUM mYNnUM muafPL krIN.” ieMnf kih ky srdfr jI ny pRfx iqafg idwqy, aijhy dysL Bgq iensfn df pRBfv sLhId Bgq isMG Aupr pYxf kudrqI hI sI.

sLhId Bgq isMG Aupr iek hor pRBfv Aus dy afpxy aiDafpn df vI sI. ijhVf sfihq Aus jylH Xfqrf smyN piVHaf Aus ivc bfkUinn, lYinn, trftskI, inrlfbF suafmI aqy hor bMgflI ienklfbI ilKfrIaF dIaF ilwKqF df pRBfv Aus nUM XQfrQvfdI, arfjkqfvfd, nfsiqkqf aqy aqMkvfd vwl vI lY igaf sI. Auh lflf lfjpwq rfey, mhfqmf gFDI qy cYtrjI afid icMqkF df pRBfv kbUlx nUM iqafr nhIN sI. lflf lfjpwq rfey dI sLhId Bgq isMG kdr krdf sI (lflf lfjpwq rfey dy muafPLI nfmy vfry Aus nUM pqf nhIN sI). Aus dy cfcy df sfQI hox krky, aMgryjF ivruwD lMbI lVfeI krn krky Auh lflf jI dI Audfhrx dyx ivc mfx mihsUs krdf sI. BfvyN lflf jI nOjvfn ienklfbIaF dy sMGrsL ivruwD bhuq pRcfr krdy sn, nOjvfnF dy agFhvDU ivcfrF ivruwD kfPI qkrfr krdy rihMdy sn iPr vI sLhId Bgq isMG AuhnF dI sLhIdI vfry bdlf lYx leI qqpr sI. AuhnF nfl sLhId Bgq isMG dy zUMGy mqByd vI sn jo ies krky sn ik Auh dysL dI do ihwisaF ivc—ihMdU Bfrq qy muslfmn Bfrq ivc vMz krnI cfhuMdy sn. iesy qrHF sLhId Bgq isMG aMgryjF ivruwD lVfeI ivc gFDI df hmfieqI sI, pr Auh gFDI df hr pwK ‘qy hmfieqI nhIN sI. Bgq isMG anusfr mhfqmf gFDI iek asMBv supn-sfjL sI aqy iehnF donF nyqfvF dI Dfrimk kwtVqf vI sLhId Bgq isMG nUM nfsiqk bnx aqy pwCmI ivcfrDfr anusfr socx leI mjbUq kr geI sI. Auh iehnF df kwtV ivroDI qF nhIN bx sikaf pRMqU afpxy afp nUM nfsiqk jrUr kihx lwg ipaf sI.

sLhId Bgq isMG myry ivcfr anusfr nfsiqk nhIN sI. Auh qF pRcilq ivsLvfsL pKMz dI ivroDqf krn vflf ienklfbI sI. Aus ny ieh ivroDqf ikAuN kIqI? Auh iewk jgHf ilKdf hY: “purfxy ivdvfnF dy qjribaF qy ivcfrF nUM aigafnqf dws asIN BivwK dI jdo jihd ivc afDfr bxfAux qy ies ByqBrI smwisaf df hwl lwBx dI koisLsL krn dI QF asIN afpxI susqI kfrn, ikAuNik susq qF asIN iswD ho hI cuwky hF, asIN afpo afpxy DrmF ivwc atl qy kwtVqf kfrn rOlf-rwpf pfAux lg jFdy hF qy ies qrHF asIN mnuwKI pRgqI ivc afeI KVoq dy ksUrvfr hF.”

asl ivc ‘Drm iek aiDafqmk qy siBak smfj df ivDfn hY, ieh afqmf dI Kurfk aiDafqmk igafn df mfrg afid swc jugfid swc df ivDfn hY. ieh akfl purK dI mnuwKqf nfl eykqf df mfrg mnuwKqf leI sfP-suQrf mhOl aqy Auwcf-suwcf smfj isrjx df iek rsqf hY. inrml krmF nfl ijs iek dy hukm ivc sMsfr dI AuqpqI hoeI hY Ausy ivc smfAux df mfrg hY. Aus iek ny ‘hukm’ dy ivc kudrq sfjI ies ivc ivDfn vI sQfipq kIqf, pRMqU Aus ivDfn dI pflxf leI mnuwK ny afpo afpxy mfrg (Drm) bxf ley.’ ijhnF mfrgF dI afpsI lVfeI nUM dyK ky Bgq isMG ijhy afpxy afp nUM nfsiqk mMnx nUM iqafr ho jFdy hn.

sLhId Bgq isMG df Drm pwCmI, XQfrQvfd, pdfrQvfd aqy sfmvfd dI soc vflf Drm sI. Ausdf Drm bfhrmuKI aqy isrP kudrq ivc ivsLvfsL vflf Drm sI. asIN pUrbI ivcfrDfrf vfly aMqrmuKI ‘ahMm bRhm’ aqy ‘mn qU joiq srUp hY afpnf mUil pihcfx’ dy DfrnI hF. Auh iek QF ilKdf hY: ‘purbI PlsPy nUM pVHn dI myrI bhuq iewCf sI pr mYNnUM ies nUM pVHn leI koeI mOkf nf imilaf, pr ijwQoN qk nfkfrfqmk pwK df sbMD hY qy mYNnUM kfPI XkIn hY ik mYN purfqn ivsLvfsLF dI pikafeI Auqy ikMqU pRMqU kr skdf hF. mYNnUM pUrf XkIn hY ik kudrq nUM clfAux vflI koeI prm swqf nhIN hY. asIN kudrq ivc XkIn krdy hF qy smuwcI agFhvDU lihr mnuwK dy Bly leI kudrq Aupr kfbU pfAux dy afhr ivc hY. iehdy ipwCy koeI sucyq cflk sLkqI nhIN hY, ieho sfzf PlsPf hY.’sLhId Bgq isMG gwzI (kudrq) nUM ibnF (zrfeIvr) cflk qoN cldI mMndf hoieaf sLkqI’ df ivroD krdf ‘mnuwKI hY. pRMqU Auh afp mMndf hY ik myry ivc svY-ivsLvfsL hY, hMkfr nhIN. svY-ivsLvfsL nUM sLkqIsLflI afqm-ivsLvfsL vI ikhf jFdf hY power with positive (Strong will thinking) Psychic Religion jo ik awj dy pwCmI smfj df Drm pRclq hY. Auh mMndf hY ik svY-ivsLvfsL ahMkfr nhIN huMdf. ieh afpf pVcol qoN bfad svY-ivsLvfsL dI avsQf Auh hI hY siQqI hY. iesy leI Auh ‘mn jIqy jg jIq’ vflI suafl krdf hY: hMkfr ikhf jf skdf ‘kI swcy afdrsL leI sLfndfr mfrg ‘qy cwlx nUM hY?ienkfrI sI. Auh qF ’ Aus ivc hMkfr nhIN sI aqy nf hI Auh kudrq dI sLkqI qoN pKMzI avqfrvfd qy mnuwKI sLkqI dy ivruwD sI. Auh (Personality Cult) kudrq nUM mMndf hYieho pwCmI ivcfrDfrf , ‘krqf-kfdr’ nUM Auh nhIN mMndf dy pRBfv dI insLfnI hY. XsUh msIh ny Aus smyN dy rfjsI qy Dfrimk aKOqI afgUaF nUM cYilMj kIqf pRMqU awgoN Aus dy pYrokfrF ny Aus nUM hI rwb mMn ky pUjxf sLurU kr idwqf. Auh qF afpxy afp nUM df ivsLvfsL hY Son of God kih irhf hY. pr eIsfeI mwq Jesus is GodmMndf hY. kudrq . iesy qrHF sLhId Bgq isMG pRmfqmf dI ikRq nUM nUM vyKdf pUjdf hY qy slfhuMdf hY prMqU Dfrimk ivakqI vFg pRm-mnuwK, krqf qy siqgurU ivc sLrDf nhIN rKdf. Dfrimk ivakqI kudrq dI sLkqI ivc sLrDf rwKdf hY. sLrDf, BgqI aqy igafn dy mfrg qy cldf hY. Bgq isMG sfieMsI inXm qy qrk dy asUlF kI, ikvyN qy ikAuN Aupr cldf hY. Auh XQfrQvfd-mnuwKI pRibrqIaF Aim,Work, Achievement ivc XkIn krdf hY. awgy cwl ky Auh ilKdf hY: ‘ijhVf vI mnuwK pRgqI df hfmI hY, Aus nUM hr hflq ivc purfxy ivsLvfsL dI hr gwl qy aflocnf krnI pvygI, aivsLvfsL pRgt krnf pvygf qy hr pihlU nUM vMgfrnf pvygf qy pRcilq ivsLvfsL dI iekwlI iekwlI gwl dI vI dlIl nfl pVcol krnI pvygI. jy koeI kfPI dlIl qy GoK ipwCoN iksy isDFq jF PlsPy ‘qy ivDvfsL kry qF Aus df ivsLvfsL slfhux Xog hY. (pRMqU Aus leI keI vfr) AusdI (afpxI) dlIl BulyKy vflI BulfAux qy glq vI ho skdI hY, pMRqU AusdI drusqI sMBv hY ikAuNik ‘qrk’ Auhdy leI DRU qfrf huMdI hY.’ iewQy srdfr jI ny ‘qrk’ (kI, ikvyN qy ikAuN?) nUM hI afpxf Durf bxfieaf hY jo ik sfieMs df kfnUMn hY pRMqU Dfrimk ivakqIaF leI sLrDf, BgqI aqy igafn muwK isDFq huMdy hn. jy iswK Drm, gurU nfnk nfm lyvf-gurmiq Drm nUM gUVH-igafn qy ivcfr nfl piVHaf jfvy qd ieh vI sfrf sfieMs ‘qrk’ dy afDfr aqy sLrDf-nfm qy gurU df ‘Drm’ hI hY. gurU nfnk dyv jI qoN lY ky crnfimq dI rsm sI. gurU goibMd isMG jI ny smyN dy ‘qrk’ nfl ivcfr krky ‘KMzy dy pfhul’ dI rsm qor idwqI. gurU rfm isMG jI ny purfqn bRhmx rIqI nfl kIqy jFdy ivafhF nUM anMd kfrj dI rsm bxf afid gurU gRMQ sfihb dI smfijk jIvn ivc mhwqqf sQfpq kr idwqI. ijhVI sfieMs ivc bfhrmuKI kudrq dy igafn dI pRqI hY iswK Drm ivc bfhr muKI sfDnf qoN Bfv hY pKMz nfl kIqy hoey krm pRmysLvr dI pRfpqI dy sfDn nhIN ho skdy. eIsLvr qoN lY ky pRikrqI aqy pRikrqI dy kfrjF qwk, sB pdfrQF nUM TIk TIk jfnx dI sLkqI df nfm hukm, igafn-Drm hY jo ik iswK Drm hY. ieh gwl srdfr jI mMndy hn ik AuhnF nUM pUrbI DrmF df igafn ivcfrn df smF nhIN imilaf Auh do Dfrimk ivakqIaF dy sMprk ivc afey sn. pihly ivakqI lflf lfjpq rfey jo ik kwtV afrIaf smfjI sn. Auh iek glq Dfrnf: ihMdU Bfrq qy muslm Bfrq krky, sLhId Bgq isMG dI nPLrq df kfrn bxy. dUsLry BfeI rxDIr isMG ijnHF Bgq isMG nUM guwsy ivc af ky kubcn boly sn: ‘pRiswDI ny qyrf idmfg ihlf idwqf hY. qyry ivc hMkfr pYdf ho igaf hY qy ies hMkfr ny hI qyry qy rwb ivc iewk prdf qfx idwqf hY.’ aijhy Dfrimk pRibrqIaF rwKx vfly glq DfrnfvF dy pRcfrkF qy pKMz, srfp afid dI soc rwKx vfilaF Dfrimk afgUaF nUM juafb dyx Kfqr sLhId BGq isMG ny lMbf lyK ‘mYN ikAuN nfsiqk hF?’ iliKaf.

sLhId Bgq isMG ny aijhy afgUaF ijnHF hflF afpxy kRoD Aupr hI kfbU nhIN pfieaf (kfm, kRoD, loB, moh, hMkfr- pMj cor qy mfVIaF pRibrqIaF) pRMqU sLhId Bgq isMG nUM hMkfrI dwisaf ijs ny afpxIaF cfr mfVIaF pRibrqIaF (cfr corF) nUM sr kr ilaf hoieaf sI, PFsI df rwsf gwl pf ky Bfrq mfqf dI god ivc isr vI kurbfn kr idwqf ijs vfry BfeI sfihb ny ikhf sI ik ‘qyrf isr hMkfr krky Auwcf hY’. sLhId Bgq isMG iek aMD ivsLvfsLI nhIN pRMqU suGwV igafnvfn Dfrimk ivakqI sI. Aus df iesLt Bfrq mfqf sI. AusdI jdo jihd AusdI BgqI sI. kurbfnI Ausdf igafn qy inrvfn sI. sLhId Bgq isMG df Drm pKMz, dvYq aqy kRoD, hMkfr afid qoN bhuq Aupr sI. Auh kRoDI qy dvYq (nPLrq- pfVf pfAux vfly) Bry Dfrimk ivakqIaF dy ikvyN afKy lwg ky afpxy afp nUM pdfrQvfdI, mfieaf BrpUr Drm ivc sLfml kr skdf sI. qd hI Auh afpxy afp nUM nfsiqk afKdf hY. asl ivc Auh ‘Drm’ df pwkf pYrokfr sI. Aus ny BfeI sfihb nUM bVI inmrqf nfl juafb idwqf: ‘mYN zINg nhIN mfrdf ik mYN iehnF mnuwKI lwCxF qoN Auwpr hF. mYN ewk afm afdmI qoN vwD kuJ vI nhIN. koeI vI mnuwK qoN vwzf hox df dfavf nhIN kr skdf. myry ivc vI bhuq kmjLorIaF hn pRMqU hMkfr myry suBfa df aMg nhIN hY.’ ieh sLhId Bgq isMG dI inmrqf, inrmfxqf df sbUq hY ik iewk Dfrimk ivakqI dI bRhm avsQf dI insLfnI mMnI jFdI hY. aMq ivc mYN kihxf cfhFgf ik Auh sfrI ijMdgI iewk swcy-suwcy dysL-Bgq qrHF jUiJaf aqy dysL Drm dI Kfqr kurbfn ho ky ‘amr sLhId’ dy ruwqby qy phuMc amr ho igaf. Auh iewk swcf, inzr dysL Bgq, DrqI mfqf df pujfrI Auwc afdrsLF qy ivsLvfsLF df DfrnI iewk pUrn guriswK (aMimRq qoN rihq rihMdf hoieaf vI) Dfrimk ivakqI sI ijhVf afpxy ‘swcy Drm’ dI Kfqr jIivaf aqy ‘Drm’ dI Kfqr kurbfn ho igaf aqy ienklfb (qbdIlI) df nfhrf dy igaf.

ienklfb ijMdf bfd.

 

 

e-mail:
ilKfrI
Likhari


© likhari: Punjabi Likhari Forum-2001-2003