pRsLn: 1
ilKfrI sfl ivc ikMnI vfr Cfipaf jFdf hY?
Auwqr: hfl dI GVI
ilKfrI hr do mhIinaF bfad ieMtrnYwt qy
host kIqf jFdf Bfv Cfipaf jf irhf hY.
pRsLn: 2
ilKfrI dy aMkF ivc vyKx ivc af irhf hY ik
rcnfvF bdldIaF jF vwDdIaF GwtdIaF rihMdIaF hn. kuJ
rcnfvF jF tOipwk iblkul hI nhIN bdl rhy? kI kfrn hY?
kI prcy ivc rojLfnf hI rcnfvF vDf rhy ho? hr iewk aMk
qoN agly aMk qwk kI rcnfvF AuhI nhIN rihxIaF
cfhIdIaF?
Auwqr:
quhfzf suafl kuJ ivsQfr mMgdf hY. ilKfrI
df hr aMk hfl dI GVI do mhIny mgroN af irhf hY. prcf
ieMtrnYwt Auqy afAux qoN iewk mhInf bfad qwk vI asIN
Aus ivc, jykr hor rcnfvF/sfihqk srgrmIaF afid eI-myl
jF zfk rfhIN puwjx, qF vfDf krI jFdy hF. qusIN ieh
qbdIlIaF ilKfrI dy muwK pMny Bfv: qwqkry
qoN vyK skdy ho. sfihqk jF siBafcfrk srgrmIaF jykr
dyr nfl imlx jF jLrUrI hox qF Auh vI asIN prcy ivwc
muwK pMny qy aqy keI vfrI pUrI srgrmI
aMdrly pMny qy idMdy hF. jykr srgrmI dI imqI lMG jfvy
qF Aus nUM pMny qoN kwZ idMdy hF. ieho hI kfrn hY ik
quhfnUM keI vfrI vYwb pMny bdly hoey qy pihlF nfloN
vwKry imldy hn. bfkI rhI gwl kuJ rcnfvF/isrlyK/tOipk
nf bdlx dI. prcy dy do muwK Bfg hn: iewk sQfeI aqy
dUjf asQfeI. sQfeI Bfg, ilKfrI dy muwK mMqv nUM
smripq hox kfrn sd-rihxf rwK rhy hF aqy loV anusfr
ies ivc hor vI vfDy krdy rhFgy. asQfeI Bfg bdldf
rihMdf hY.
pRsLn: 3
kI ilKfrI nUM ieMtrnYwt Auqy pVHn-vyKx leI pfTkF nUM
koeI pYsy dyxy pYNdy hn?
Auwqr:
ieMtrnYwt Auqy ilKfrI mYgLjLIn pVHn, vyKx
jF Cfpx leI pfTkF nUM koeI pYsy Bfv Krc nhIN dyxf
pYNdf. ilKfrI iek gLYr-ivAupfrk prcf hY
aqy iblkuwl muPLq hY. pr iewk gwl df iDafn rhy ik
ieMtrnYwt quhfzy Pon nfl juiVaf hoieaf huMdf hY.
ieMtrnYwt Auqy jfx leI hr vYwb-srPr nUM
afpxy Pon rfhIN ieMtrnYwt srvr nfl sMprk joVnf pYNdf
hY. arQfq qusIN afpxy Pon nfl ijMnf smF ieMtrnYwt
Auqy rihMdy ho (afm Pon krn vFg hI) Ausdf Pon ibwl
jLrUr quhfnUM dyxf pYNdf hY. awj kl ieMtrnYwt Auqy
jfx leI hr dysL dIaF Pon sMsQfvF ny ivsLysL skImF
aDIn Pon dy hox vfly Krc nUM GtfAux leI kdm puwty
hoey hn. qusIN afpxIaF Pon kMpnIaF qoN
pqf kr skdy ho.
pRsLn: 4
ieMtrnYwt Auqy jfx leI Pon df Krcf hor ikvyN Gwtfieaf
jf skdf hY?
Auwqr:
(1) keI Pon kMpnIaF/sMsQfvF hr mhInyy iewk insicq rkm
lY ky sfrf idn leI jF awDy idn leI jF sLfm qoN sfrI
rfq leI jF kuJ GMitaF leI ieMtrnYwt Auqy jfx dI
afigaf idMdIaF hn. ieMJ, ieMtrnYwt Auqy jfx leI,
pihlF hI imwQI geI rkm qoN vwD, hor kuJ vI ieMtrnYwt
leI Pon df ibwl nhIN afAuNdf. sMsfr df hr koxf
ieMtrnYwt nfl juiVaf hoieaf hY. hr dysL aqy hr ielfky
dIaF afpxIaF afpxIaF vwK vwK shUlqF hn. afpxI
ieMtrnYwt dI loV anusfr iehnF df pqf krky afpxy Pon
df ibwl Gtfieaf jf skdf hY.
(2) nf kyvl ilKfrI
pVHn smyN hI, sgoN AuNJ vI, jdo vI ieMtrnYwt Auqy
jfAu qF afpxy mksd sbMDI spsLt rho. ieMJ smF Gwt
lgygf aqy Pon df Krc vI Gwt hI afvygf. Audfhrx leI
sfrf ilKfrI prcf vyKx/pVHn/jF pirMt krn
leI sfrf smF hI ieMtrnYwt qy rih ky Pon nfl juVy rihx
dI loV nhIN. Jwt-pwt sfrf prcf ieMtrnYwt Auqy kilwk
kr kr ky loz kro. vwD qoN vwD iewk jF do
imMnt lgxgy. ies AuprMq Pon sbMD bMd kr idAu aqy
aOPLlfeIn ho ky ihstrI rfhIN
kilwk krky iewk iewk pMnf, bVy afrfm nfl pVH, vyK jF
Cfp skdy ho. qusIN sfrf prcf afpxy kMpIAUtr Auqy
syv krky (bcfa ky) vI rwK skdy ho.
pRsLn: 5
kI ilKfrI ivc koeI vI Cwp skdf hY? ilKfrI
ivc Cwpx leI afpxIaF ilwKqF ikvyN ByjIaF jfx?
Auwqr:
iblkuwl koeI vI: qjrbfkfr ilKfrI aqy nvyN ilKfrI/ilKx
dy cfhvfn, ijhnF pfs Cpx Xog (Bfv isrjxfqmk jF afm
jfxkfrI vflf) kuJ hY. ilKfrI iewk
gLYr-ivAupfrk, afrQk-lfB dI lflsf rihq lok BlfeI dIaF
lIhF qy clx vflf inrpwK aqy inr-guwt prcf hY. ies ivc
hr iewk ilKfrI nUM ilKx df swdf hY pr ies pMny dy nfl
nfl hI, lyKkF pRqI bynqI aqy sfzI
afpxI gwl vfly pMny vI jLrUr vyK lYxf. nvyN
ilKfrIaF nUM bynqI hY ik Auh afpxIaF rcnfvF sbMDI hor
qjrbfkfr lyKk imwqrF/ jF ilKfrI sBfvF dIaF bYTkF ivc
jf ky jF ilKfrI mYNbrF rfhIN vI ivcfr vtFdrf krky
loVINdI soD-suDfeI jF vfD-Gft krky hI rcnf
ilKfrI nUM Byjx. ilKx pRikiraf sbMDI smyN
smyN isr ilKfrI ivc vI rcnfvF idwqIaF
jFdIaF hn. AuhnF nUM pVH ky vI lfB ilaf jf skdf.
ilKfrI nUM ByjI jfx
vflI rcnf qusIN sfnUM eI-myl kr skdy ho. jykr zfk
rfhIN Byjxf cfho qF eI-myl krky pqf ilaf jf skdf hY.
iDafn rhy ByjIaF geIaF hwQ ilwKq rcnfvF Cfpx qoN asIN
asmrQ hF. ilKfrI qoN AuplwBd pMjfbI PONts
dI vrqoN krky qusIN afpxy kMpIAUtr qy vrz
pROsYs krky rcnf Byj skdy ho.
ilKfrI nUM ByjI jfx
vflI rcnf, iksy prkfr df vI rfjnIqk jF Dfrmk
vfd-ivvfd CyVn vflI, siBaqf aqy adb qoN ivhUxI nhIN
hoxI cfhIdI. ilKfrI hr Drm, iPrky, rMg,
nsl dy ilKfrI/ilKfrn df siqkfr krdf hY aqy hr iksm dy
ivqkry df ivroDI hY.
pRsLn: 6
kI ilKfrI ivwc pfTkF dy pwqr aqy ivcfr
Cfpx df vI prbMD hY?
Auwqr:
hF, hY. ilKfrI quhfzf afpxf prcf hY aqy
ieh quhfzy leI Bfv lyKkF, pfTkF, icMqkF, ivcfrvfn
ivdvfnF, ividak mfihrF, sfihq prymIaF aqy ividafrQIaF
leI hI ieMtrnYwt qy prkfisLq kIqf jf irhf
hY. pfTkF dy pwqrF jF ivcfrF jF ilwKqF nUM asIN jI
afieaF kihMdy hF aqy prcy ivc XQf-Xog QF vI idMdy hF.
quhfzy ivcfrF aqy suJfvF nfl sfnUM, prcy nUM hux
nfloN hor vI vwD cMgf bnfAux ivc shfieqf imldI hY. hr
ilKfrI afpxI klm pRqI eImfndfr rihMidaF
iewk ijLMmyvfr ilKq hI ilwKdf hY jF ilKygf ieh sfzf
ivsLvfsL hY. ilKx leI lyKk hr qrHF suqMqr hY pr ies
afjLfdI df ieh arQ kdficq nhIN ik ilwKq
adb dy kfiedy-kfnUMn nUM hI iCwky tMg dyvy. asIN vfDU
dy vfd-ivvfd CyVn vflIaF rcnfvF/pwqr jF BYVI bolI
vrqx vfly pwqr jF kfnUMnI aVcnF pYdf krn vfly pwqr jF
rcnfvF Cfpx qoN asmrQ hF. ieMtrnYwt dI vI afpxI iewk
mirafdf hY aqy asIN ies mirafdf df AulMGn nhIN kr
skdy.
iDafn rhy ik ilKfrI
ivc Cwpx vflI hr rcnf/pwqr ivc pRgtfey ivcfrF df
ijLMmyvfr rcnf df krqf hovygf iksy qrHF vI adfrf
ilKfrI nhIN.
jykr afp
dy jLihn ivwc hor vI koeI suafl AuwTdy hn qF asIN
AuhnF dy jvfb dyx dI koisLsL krFgy.