brqfnvIN pMjfbI khfxI dI pRikrqI qy
pfsfr zf: pRIqm
isMG kYNbo |
|
brqfnvIN pMjfbI khfxI dI pRikrqI qy
pfsfr zf: pRIqm
isMG kYNbo pUrbI pwCmI khfxIaF df iewk sMkln
pMjfbI sfihq sBf vulvrhYNptn dy kfrjsLIl lyKk rqn rIhl ny
iqafr kIqf hY . ienHF khfxIaF ivwcoN kuwJ coxvIaF khfxIaF
iewk ivsLysL smfgm ivwc pVHIaF jfxgIaF qy aMq ivwc ienHF
sfrIaF khfxIaF nUM pusqk rUp ivwc vI pRkfsLq kIqf jfvygf
. rIhl horF ny hr lyKk nUM ies sMkln bfry ivcfr pRgt krn
df avsr idwqf hY . khfxIaF dy pTn-pfTn qoN pihlF ieh
pRBfv imldf hY ik ienHF khfxIaF dy ivsLy bhuBFqI qy
bhupfsfr vfly hn . ienHF khfxIaF df smF 30/40 sfl qwk
PYilaF hoieaf hY . Bfv ieh khfxIaF aMikq smy ivwc
vfprdIaF smfjk, swiBafcfrk, rfjnIqk, afrQk gqIivDIaF nUM
afpxy klyvr ivwc lYNdIaF hn . ies leI ieh sMkln brqfnIaF
ivwcly kQf sfihq dI ieiqhfskfrI nUM pRqIibMbq krdf hY .
aglI gwl ijhVI Au-wBr ky sfhmxy afAuNdI hY Auh ieh hY ik
sMpfdk ny ZUMz ZUMz ky khfxIkfrF nUM lwiBaf hY . afm krky
kiQwq khfxIkfr iewk do nfvF qoN vwD gxfAuNdy nhIN hn ies
leI ijwQy ies sMkln nUM rUp dyx ivwc sMpfdk dI suihrdqf
JlkdI hY, Au-wQy ies dI iewk afpxI sImF vI hY . khfxI
ivwc aMikq ivsLy prMprfgq iksm dy vI hn, prvfs ivwc
vfprIaF bhuBFqI smwisafvF nfl vI pIVHq hn qy BfrqI pMjfb
nfl juVIaF sfzIaF BfvnfvF qy akFiKafvF nUM vI sfkfr krdy
hn . mUl
rUp ivwc khfxIkfr Auh hI hn ijnHF ny BfrqI pMjfb ivwc
prvirsL pf ky iewQy dI ijLMdgI ivwc ivlIn ho ky iliKaf hY
. nf qF Auh BfrqI pMjfb nUM Buwl sky hn qy nf hI iewQy
pUrI qrHF isLwdq nfl rih sky hn . hF pihly nfloN prvfsI
iewQy afbfdkfr dI hYsIaq ivwc rihx leI mjbUr ho gey hn .
ikAuNik afpxy mulk dIaF pRsiQwqIaF AunHf dy rfs nhIN
afAuNdIaF jF ieAuN vI kih skdy hF ik prvfsI df jIvn-sPr
prvfsI hflqF dy aDIn hI ivcrdf hY . brqfnvIN
pMjfbI khfxI dI mUl pRikrqI prvfsI jIvn nfl sMbMD rwKdI
hY aqy awgoN ies dy pfsfr viBMn msilaF dIaF qYhF KolHdy
hn . BUhyrvf prvfsI jIvn df atuwt aMg hY . ikAuNik afpxy
vqn nfloN nf hI nfqf tuwtdf hY qy nf hI nvyN pirvysL ivwc
suwK qy itkfa df afBfs huMdf hY . ies dy swl hr prvfsI
nUM Jwlxy pYNdy hn . pihly prq dIaF khfxIaF ivwc
BUhyrivk-qwq BrpUrqf nfl pysL hoey hn . ijwqI hoeI hfr
(isLvcrn igwl) ivwclf duKFq, mYlI pwg (sfQI luiDafxvI)
ivwclf sMqfp qy afpixaF vloN kIqf durivhfr (ijLMdgI dI
Psl-pRIqm isMG kYNbo) sMqfp nUM hor gUVHf krdf hY .
brqfnvIN kQf sfihq ivwc pMjfb ivwc gujLfry idnF dI Xfd qy
hMZfeI ipafr dI humFiskqf nUM isLwdq nfl pysL kIqf igaf
hY . kYlfsLpurI dI khfxI sfvf sUt Bfrq ivwc
rihMidaF Au-wQoN dy afriQkQuVF dI bfq pfAuNdI hY . surjIq
isMG kflVf dI khfxI hAuky qy dljIq isMG
Au-wpl dI khfxI irsLiqaF dI sImF ipafr dy
pRmuwK jLjLby nUM pMjfb dy BUgoilk cOigrdy dy aMqrgq pysL
krdIaF hn . dUsry pVfa ivwc Auh khfxIaF sLfml kIqIaF jf
skdIaF hn ijnHF ivwc prvfsI jIvn dy srokfrF nUM mUlrUp
ivwc pysL kIqf igaf hY . prvfsI mulk df mihmfn klcr
quhfnUM iewk dm svIkfr nhIN kr lYNdf . donF swiBafcfrF
ivwc Gxyrf qxfAu vfprdf hY . ies qnfAu nfl prvfsI df jIvn
dusLvfrIaF nfl Br jFdf hY . swiBafcfrk myl nfl kuwJ hF
pwKI pirvrqn vI vfprdy hn ijnHF df afpxf muwl hY pr ienHF
df aihsfs dyr bfad jf ky huMdf hY . pwCmI mulkF ivwclI
qrjL-ijLMdgI pUMjIvfdI kImqF nfl Eqpoq hY pr pMjfb
ivwclIaF kdrF-kImqF dI afpxI invyklI qor hY . pwCmI jIvn
dy rihql df asr BfrqI pirvfrk jIvn qy qyjLI nfl pYNdf hY
. eyQy dy isstm anusfr aOrq mrd dy smfn aiDkfr hn pr
prvfsI pMjfbIaF dy sMskfr afpxI sMsikRqI nfl icpky hoey
hn . ies leI nvIaF hflqF nfl iewksurqf qy cyqMn nf hox
krky irsLiqaF ivwc Guwtx pYdf huMdI hY qy ieh jrjry ho ky
iqVkx lwgdy hn . bldyv isMG dI khfxI dUsrI
qIvIN pqI dIaF njLrF ivwc iblkul bdlI hoeI bx
KlONdI hY . mlIn khfxI (ky sI mohn) df pfqr piVHaf
iliKaf, pRoZ qy sMjIdf hox dy vfbjUd pUrbI sMskfrF hyT
dwibaf hox krky kwcI sLKsIaq df DfrxI ho inbVdf hY .
gurpfl isMG dI khfxI dfrl amfn dy pfqr df
mKOtf vI iewQy dI jIvn sLYlI ivwc iPwt nf ho ky ivsPoitk
rUp ivwc nMgf ho jFdf hY . vInf vrmf dI khfxI lMzf
icVf dI pysLkfrI ipwCy vI AusdI nfrI-cyqnf nfl
pRyirq ijwQy dMBI mnuwK df prdf PfsL krdI hY, AuwQy aOrq
dy svfrQI-ikrdfr nUM vI nMigaF krdI hY .
mMqbMnF khfxI (rqn rIhl) ivwclI pfqr vI
KuwlHI-zuwlHI iPjLF ivwc nfrI-cyqnf krky hI afpxy pqI nUM
ihrdy dy armfnF nUM insLMgqf nfl drsfAuNdI hY . ieho hI
nhIN ik dysI rihql ivwc ply pMjfbIaF dy sMskfr ipwCf nhIN
Cwzdy sgoN iewQoN dy aMgryjLI klcr dy mUlvfsI vI ies qoN
Cutkfrf nhIN pf sky . blrfj iswDU dI khfxI ies qwQ nUM
afpxI dUridRsLtI nfl BlIBFq pysL krdI hY . khfxI ivwclI
nqfsLf gory muMzy vloN luwtI puwtI ho ky vI afpxI nsl dy
gory muMzy vloN hoey hmly nUM Buwl ky sbr sMqoK kr lYNdI
hY . hF pwKI vrqfry hyT nvIn pIVHI jfqpfqI sMskfrF nUM
dlyrI nfl iqlFjlI dy rhI hY ikAuNik AunHF dI cyqnf ivwc
pwCmI rihql dIaF KuwlH-zuwlHF qy smfnqf dy Bfv smfey hoey
hn . Auh pUrI qrHF pwCmI smfj dIaF kdrF-kImqF dy mqbfly
bx gey hn pRqUM ies dy ibprIq BfrqI pMjfb df piVHaf
iliKaf vrg vI ajy BfrqI sMsikRqI dy mfrU-sMskfrF df pwlF
Cwzx ivwc asmrwQ hY (stUipwz-guridafl isMG rfey ) . ies
dysL ivwc af ky eysLIanF dy Dfrmk sMskfrF ivwc vI bhuqf
Prk nhIN ipaf . nvIn pIVHI qF Dfrmk adfiraF qoN hOlI hOlI
dUr jf rhI hY pr purfqn pIVHI dy sMskfrF ivwc koeI Prk
nhIN pY irhf . ivigafn dI nvIN rOsLnI df eyQy dy aMgryjLI
klcr qy sfkfrfqmk pRBfv ipaf hY aqy Auh Drm dy bfhrI srUp
qy idKfvy dy ipwCy nhIN Bwjdy pRqUM eysLIan lok Drm nUM
afDfr bxf ky lokF nUM aigafnqf vwl iljf rhy hn .
crc Pfr syl (svrn cMdn) ivwc ivigafnk soc qy
aivksq soc nUM qrk idRsLtI nfl nKyiVaf igaf hY . ijwQy
nvIn pIVHI afpxI ijLMdgI nUM pwCmI qrjL vflI ijLMdgI nUM
smJx, Zflx qy mfnx vwl ruwK kr rhI hY AUwQy purfqn pIVHI
ajy qwk prMprfgq ivcfrF, sMskfrF qy lok-lwjqf nUM pflx
ivwc hI gulqfn hY . afpxy jIvn dIaF mUl loVF nUM inrfrQk
smJdI hY . gurnfm igwl dI khfxI loV df pfqr
iesy koeI mfniskqf df hI isLkfr ho irhf hY . ieh sLwk
rihq hY ik nvIn pIVHI jIvn dy bhu-koinaF ivwc pRgqI krdI
hoeI srk rhI hY qy Ausny igafn df coKf lfB AuTfieaf hY pr
aMsLk rUp ivwc ieh pIVHI kusMgq qy kUV pRivrqIaF vwl vI
Aulr rhI hY . pRdUsLx nfmI khfxI (sMqoK
DflIvfl) ivwc pRdUsLn dIaF viBMn prqF nUM sPlqf nfl
KoilHaf hY . AupRokq khfxIaF qoN ielfvf ies sMkln dIaF
khfxIaF ivwc mfnvI sMvydnf vflIaF khfxIaF vI aMikq hn .
rUpI khfxI (surjIq klpnf) suMdr rUp ivwc DIaF dy gOrv
BrpUr sMklp nUM pysL krdI hY . inrsMdyh ies mulk dI
rOsLnI nfl sfzy pUrbI sMklpF ivwc vI KUbsUrq pirvrqn
vfpry hn . vsIhq khfxI ivwc ieh sMklp afpxy prMprfgq rUp
ivwc pysL hoieaf hY . ies
sMkln dIaF khfxIaF rfhIN BfrqI pMjfbI rihql dy mwDkflI
jIvn df afdrsLvfdI kox vI pysL hoieaf hY aqy pwCmI jIvn
kfrx afeI cyqnf vI rUpmfn hoeI hY . pUrbI qy pwCmI jIvn
dIaF kdrF-kImqF df tkrfa vI . lwg pwg awDI sdI df lMmf
smF rihx dy bfvjUd BfrqI pMjfbIaF df iswDf sMvfd eyQy dy
mUl klcr nfl nhIN ho sikaf . hF swqhI pwDr qy sfzf sMprk
jrUr viDaf hY . aijhf vyrvf hrjIq atvfl dIaF kuwJ khfxIaF
ivwc vyiKaf jf skdf hY, ienHF rcnfvF rfhIN pysL hoeIaF
mfnvIN kdrF-kImqF qy srysLt sMsikRqI nfloN sfzIaF
sMkIrxqfvF, eIrKfvF aqy pdfrQvfdI-lflsfvF hI muwK qOr qy
agrBUimq ho skIaF hn . sfzI sMsikRqI dy sd rihxy ivsLysL
pwK rGbIr ZMz dIaF khfxIaF ivwc avwsL vyKy jf skdy hn .
brqfnvI pMjfbI khfxI dI sMpfdnf awgy vI kuwJ lyKk kr
cuwky hn . ies leI nvF kIqf jf irhf Xqn awgy nfloN avwsL
suhvyrf hoxf cfhIdf hY ikAuNik pihloN kIqy XqnF dI
sfrQkqf vI sfzy sfhmxy hY qy rih geIaF qruwtIaF-kmIaF vI
. myry iKafl anusfr ies sMkln ivwc sfzy ivsysL pwKF dIaF
pRqIinwD khfxIaF sLfml nhIN ho skIaF . ajy ies ny hor
GoK, ivcfr qy aflocnf dIaF bfrIkIaF ivwcoN lMGxf hY ies
leI sMpfdk pfs kfPI guMjfiesL hY aqy Auh ies sMkln nUM
vDyry pRqIinwD, vDyry sfrQk aqy vDyry suMdr bxfAux df Xqn
kr skdf hY . iPr vI ies Xqn ivwc rqn rIhl ny Gflxf GflI
hY ijs leI Auh ivsLysL sLlfGf df aiDkfrI hY . *********** |
hor vyKo:
brqfnvI
pMjfbI nfvl iek aflocnfqmk aiDaYn
(1990-1996)
zf: pRIqm isMG kYNbo
zf: pRIqm
isMG kYNbo dI bhu-muwlI Koj-pusqk:
jLbq-sLudf pMjfbI kivqf
(ibRitsL pRYs pfilsI qy rfsLtrI lihrF dy sMdrB ivc)
df iek
aflocnfafqmk aiDaYn:zf: guridafl isMG rfey
© likhari: Punjabi Likhari Forum-2001-2003